Kompansatör Uygulamaları
1 - Eksenel Kompansatör Uygulamaları

ŞEKİL 1 : Bir eksenel kompansatörün en basit ve temel uygulamasıdır. Kurulum da dikkat edilmesi gereken sıralama aşağıdaki gibi olmalıdır.
- Sabit mesnetlerin arasına sadece bir eksenel kompansatör yerleştirilir.
- Boru hattına sabit mesnetler yerleştirilir.
- Bir sabit noktanın yakınına eksenel kompansatör yerleştirilir.
- Eksenel Kompansatörün 4 boru çapı uzağına ilk boru yatağı yerleştirilir.
- İkinci boru yatağı,ilkinden 14 boru çapı uzaklığa yerleştirilir.
- Diğer boru yatakları arasındaki mesafe EJMA kılavuzlar arası mesafe tablosuna göre yerleştirilir.

ŞEKİL 2 : Boru sistemini üç ayrı bölüme ayırmak için uygun olan sistem,bu şekilde görüldüğü gibi tesisata T parçası ekleyerek mümkündür.T noktasında ayrılan hat,ana boru hattındaki ısıl genleşmenin etkilerinden arındırılmıştır. Şekildeki gibi ayrılma noktasındaki mesnedin sabit mesnet olması gerekmektedir.Sabit mesnet uygulama nedeni ikincil hatta oluşan basınç itme kuvvetini dengelemektir.Diğer yatakların montajı şekildeki gibi yapılmalıdır.

ŞEKİL 3 : Bu şekilde görüldüğü gibi boru hattı daha küçük bölümlere ayrılmıştır.Bunun nedeni sabit mesnetler arasındaki ısıl genleşmenin,eksenel kompansatörün genleşme kapasitesinin üstünde olmasıdır.İki eksenel kompansatör arasına bir ara mesnet yerleştirilerek en iyi çözüm bulunmuştur.Basıncın itme kuvveti bağlantı noktasında birbirini dengeleyeceklerdir.Çünkü her iki kompansatöründe etki alanları birbirine eşittir.Diğer yatakların montajı şekildeki gibi yapılmalıdır.

ŞEKİL 4 : Eğer boru hattında redüksiyon varsa,farklı çaplarda iki ayrı eksenel kompansatör kullanılacak demektir.Bu durumda basıncın itme kuvveti iki tarafta aynı olmayacaktır.Bunu dengeleyebilmek için her iki çaptaki eksenel kompansatörü ayıran mesnetin sabit mesnet olması gerekmektedir.Diğer yatakların montajı şekildeki gibi yapılmalıdır.
2 - Yanal Kompansatör Uygulamaları

ŞEKİL 1 : Şekilde görüldüğü gibi,yanal kompansatörlerde bağlantı çubukları kullanılarak basıncın itme kuvvetinin dengelenmesi sağlanmış ve sabit mesnet yerine ara mesnet kullanılmıştır.Düzlemsel boru yatakları kullanılarak düşey boru kolundaki ısıl genleşmenin,yatay boru hattına doğal bir esneklik olarak yansıması sağlanmıştır.

ŞEKİL 2 : Şekilde görüldüğü gibi,boru hattındaki ısıl genleşmenin büyüklüğü tek körüklü yanal kompansatörün kullanımını mümkün kılmamaktadır.Bu durumlarda çift körüklü yanal kompansatör kullanılarak genleşmeyi absorbe etmek mümkündür.Genellikle türbünleri,pompaları,kompresörleri korumak için kullanılırlar.

ŞEKİL 3 : Şekilde görüldüğü gibi,çift körüklü yanal kompansatörler düşey boru hattına yerleştirilerek,yatay boru hattındaki eksenel hareketin körükler tarafından absorbe edilmesi sağlanmıştır.Bu gibi durumlarda,iki körük arasındaki mesafenin mümkün olan azami miktarda olması en iyi çözümdür.Bu şekilde uygulandığında donanımlara etki eden sapma kuvvetlerinin küçültülmesi sağlanmış olur.
Başa Dön
3 - Açısal Kompansatör Uygulamaları

ŞEKİL 1 : Şekilde görüldüğü gibi,mafsallı kompansatörler kullanılarak yatay ve düşey hatlarda oluşan ısıl genleşmenin absorbe edilmesi sağlanmıştır.Bu tip hatlara kompansatör yerleştirilirken şunlara dikkat edilmesi gerekir.
1) L1 ve L2 mesafeleri mümkün olduğunca uzun tutulmalıdır.
2) L3 mesafesi mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.
Kompansatörlere ve mesnetlere etki eden sürtünme ve sapma kuvvetlerinin küçük olması için,mafsalların basıncın itme kuvvetini ve kompansatör arasındaki boru ağırlığını dengeleyecek biçimde dizayn edilmesi gerekmektedir.

ŞEKİL 2 : Şekilde görüldüğü gibi,mafsallı kompansatörler “Z” şeklindeki bir boru hattına yerleştirilerek büyük orandaki ısıl genleşmeleri absorbe edebilirler.Bu tip hatlara kompansatör yerleştirilirken şunlara dikkat etmek gerekir.
1) L1 mesafesi mümkün olduğunca uzun tutulmalıdır.
2) L2 mesafesi mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.
Düzlemsel boru yatakları,düşey boru hattındaki ısıl genleşmenin,uzun yatay boru hattının doğal esnekliğince absorbe edilmesini sağlamalıdır.Mafsallar kullanılarak basıncın itme kuvveti dengelenir ve ara mesnetlerin kullanılmasına olanak sağlanır.

ŞEKİL 3 : Şekilde görüldüğü gibi,ara mesnet “U” dönüşüne yerleştirilerek boru hattı iki eşit genleşen sisteme dönüştürülmüştür.”U” dönüşüne yerleştirilen dört adet mafsallı kompansatörle uzun bir boru hattında kullanılacak kompansatör sayısını azaltmak mümkündür.Bu sayede sistemdeki basınç düşüşü minimumda tutulur ve boru desteklerinin sayısıda azaltılmış olur.

ŞEKİL 4 : Şekilde görüldüğü gibi,iki adet kardan mafsallı kompansatör kullanılarak “Z”dönüşüne en uygun çözüm bulunmuştur.Düşey boru hattındaki ısıl genleşme,uzun yatay boru hatının doğal esnekliği ile dengelenmiş ve yerleştirilen kardan mafsallı kompansatörler, her iki düzlemdeki genleşmeye izin verip sistemde oluşan basınç itki kuvvetini absorbe etmeleri sağlanmıştır.Kullanılan ara mesnetler küçük sapma kuvvetlerini dengelerken düzlemsel boru yatakları düşey hareketin yönünü kontrol altında tutmaktadır.

ŞEKİL 5 : Şekilde görüldüğü gibi,bazı boru hatlarında yatay boru hattındaki doğal esneklik,düşey boru hattındaki ısıl genleşmeyi absorbe etmeye yetmemektedir.Bu gibi durumlarda iki adet kardan mafsallı kompansatörle birlikte bir adet de mafsallı kompansatör kullanılması gerekmektedir.Bu tip hatlara kompansatör yerleştirilirken şunlara dikkat etmek gerekir.
1) L1 ve L2 mümkün olduğunca uzun tutulmalıdır.
2) L3 mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.
Üstteki yatay boru hattında düzlemsel boru yatağı kullanılmalı,alt yatay boru hattında ise standart bir boru yatağı kullanılması gerekmektedir.



























